Hesaplama Sonucu
Nominal Akım (In): – Amper
Önerilen Sigorta: –
Otomatik Sigorta (MCB) Seçim Kriterleri Nelerdir?
Elektrik tesisatlarında sistem güvenliğini maksimum seviyeye çıkarmak, olası kısa devre ve aşırı yük risklerini kaynağında önlemek için doğru şalter seçimi en kritik mühendislik adımlarından biridir. Bu araç ( Otomatik Sigorta ve Şalter Seçimi Hesaplama Aracı ) ; sistem gücü, faz tipi ve karakteristik yük değerlerinizi baz alarak tesisatınızın nominal akımını hassas bir şekilde hesaplar. Güncel standartlara (TS HD 60364-5-52) tam uyumlu en ideal otomatik sigorta amperajını ve tipini saniyeler içinde belirlemek için yukarıdaki hesaplama paneline değerlerinizi girebilirsiniz.
Elektrik tesisatlarında otomatik sigortalar (Miniature Circuit Breaker – MCB), kabloları ve bağlı cihazları aşırı yük akımlarına ve kısa devre risklerine karşı koruyan en hayati devre elemanlarıdır. Doğru sigorta seçimi sadece matematiksel bir akım hesabı değil, aynı zamanda yükün karakteristik yapısını analiz etme işidir. TS HD 60364-5-52 standartlarına göre, seçilen sigortanın anma akımı (In), devredeki kablonun sürekli akım taşıma kapasitesinden kesinlikle büyük olmamalıdır. Aksi takdirde sigorta atmadan kablo eriyebilir ve yangın riski ortaya çıkar.
B Tipi ve C Tipi Sigorta Arasındaki Temel Farklar
Piyasada en sık karşılaşılan sigorta tipleri B ve C karakteristikleridir. Seçim yaparken hesaplanan akım değeri kadar, yükün devreye girme (kalkış/demeraj) anındaki davranışı da dikkate alınmalıdır:
- B Tipi Sigortalar: Genellikle akkor flamanlı aydınlatma linyelerinde, priz linyelerinde ve rezistif (ısıtıcı, şofben vb.) yüklerde kullanılır. Kısa devre anında nominal akımının 3 ila 5 katı arasında ani açma yapar.
- C Tipi Sigortalar: Endüktif yüklerin ağırlıkta olduğu, motor, kompresör, klima ve trafo gibi kalkış anında şebekeden kısa süreliğine yüksek demeraj akımı çeken sistemlerde kullanılır. Nominal akımının 5 ila 10 katı arasında ani açma yaparak, cihazın devreye girerken sigortayı gereksiz yere attırmasını (açmasını) engeller.
63 Amper Sınırı ve Kompakt Şalter (TMŞ) Kullanımı
Standart W otomatlar (DIN ray tipi MCB’ler) endüstriyel üretim standartları gereği maksimum 63A değerine kadar üretilir. Özellikle 15 kW ve üzeri monofaze veya çok yüksek güçlü trifaze sistemlerde standart otomatik sigortalar yerine, kesme kapasitesi (kA) çok daha yüksek olan Kompakt Şalterler (Termik Manyetik Şalter – TMŞ) kullanılmalıdır. TMŞ’ler hem termik (aşırı yük) hem de manyetik (kısa devre) koruma ayarlarının sahadaki ihtiyaca göre ince ayarla (reglaj) yapılabilmesine olanak tanır.
Otomatik sigorta ve şalter seçimi hesaplama aracı, kablo kesiti hesaplama aracı, devre şemaları ya da baglantisemasi.com ile ilgili başka bir konuda bizimle irtibat kurmak isterseniz İLETİŞİM sayfamızı kullanabilirsiniz.
Otomatik Sigorta Seçimi Aracı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Trifaze motorlarda gerilim neden 380V değil de 400V olarak hesaplanabiliyor?
Avrupa standartlarına (TS EN 60038) uyum sürecinde şebeke gerilimi faz-faz arası 400V, faz-nötr arası ise 230V olarak güncellenmiştir. Ancak sahadaki alışkanlıklar ve eski tip motor etiketleri nedeniyle 380V/220V kullanımı yaygındır. Hesaplama aracımız, güvenlik payını artırmak ve sahadaki reel çalışma koşullarında hatalı açmaları önlemek için her iki durumu da kapsayacak şekilde endüstriyel değerleri baz alarak en doğru sonucu üretir.
Evdeki şofben veya elektrikli fırın için C tipi sigorta kullanırsam ne olur?
Kesinlikle önerilmez. Şofben, fırın ve ütü gibi cihazlar saf rezistif (ısıtıcı) yüklerdir ve devreye girerken kalkış akımı (demeraj) çekmezler. C tipi sigortalar endüktif yükler için üretildiğinden gecikmeli açma yapar. Olası bir kısa devre anında tesisatınızın anında korunabilmesi için bu tür linyelerde her zaman hızlı tepki veren B tipi otomatik sigortalar kullanılmalıdır.
Hesaplama aracı 20A önerdi ama elimde 25A sigorta var, onu takabilir miyim?
Hayır, takmamalısınız. Sigortaların temel görevi cihaza giden akımı değil, duvarın içindeki elektrik kablosunu korumaktır. Eğer tesisatınızdaki kablo kesiti maksimum 21 Amper taşıma kapasitesine sahipse ve siz 25A sigorta takarsanız; aşırı yük durumunda sigorta atmayacak, kablo ısınarak eriyecek ve ciddi yangın riski oluşturacaktır. Her zaman çıkan hesaplama sonucuna ve tesisatınızın kablo kesitine sadık kalmalısınız.
Araç neden 63A üzerinde “Kompakt Şalter (TMŞ) Gerekli” uyarısı veriyor?
Standart W otomatlar (DIN ray tipi otomatik sigortalar), üretim standartları gereği piyasada genellikle maksimum 63 Ampere kadar stabil çalışacak şekilde bulunur. Daha yüksek güçlü (örneğin 15 kW üstü monofaze) sistemlerde veya yüksek akım çeken trifaze panolarda, kesme kapasitesi (kA) çok daha yüksek olan ve hassas termik/manyetik regülasyon yapılabilen Kompakt Şalterler (TMŞ) kullanılması teknik bir zorunluluktur.
Hesaplamadaki Güç Faktörü (Cos φ) nedir ve sigorta seçimini nasıl etkiler?
Güç faktörü, sistemdeki aktif gücün (W) görünür güce (VA) oranıdır. Isıtıcı ve akkor lambalar gibi rezistif yüklerde bu değer 1.0 iken, motor, kompresör ve trafo gibi endüktif yüklerde genellikle 0.8 civarındadır. Güç faktörü düştükçe, cihazın şebekeden çektiği reaktif enerji sebebiyle toplam akım artar. Bu nedenle motor linyelerinde, aynı kW değerine sahip ısıtıcılara göre daha yüksek amperli sigortalar seçilir.
Önemli Yasal Uyarı ve Sorumluluk Reddi:
Bağlantı Şeması (baglantisemasi.com) üzerinde paylaşılan tüm elektrik ve elektronik devre şemaları, teknik dokümanlar ve uygulama rehberleri yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Elektrik yüksek gerilim, akım ve hayati riskler içerir.
Sitede yer alan uygulamaların, yetkisiz veya uzman olmayan kişiler tarafından gerçekleştirilmesi; maddi hasara, yangına, ciddi yaralanmalara veya can kaybına neden olabilir. Sitedeki şemaları uygularken yerel elektrik tesisat yönetmeliklerine uyulması ve tüm güvenlik önlemlerinin (enerjinin kesilmesi, uygun izole ekipman kullanımı vb.) eksiksiz alınması kullanıcının kendi sorumluluğundadır.
Uygulama esnasında oluşabilecek hiçbir teknik hata, maddi hasar, kaza veya olumsuz sonuçtan baglantisemasi.com ve yazarları sorumlu tutulamaz. Her türlü uygulama için yetkili bir elektrik teknisyeni veya mühendisinden profesyonel destek almanız önemle tavsiye edilir.